آیا میدانستید 2
آیا میدانستید که : صورت فلکی قطبنما یادآور شکل قطبنمای کشتی است؟
آیا میدانستید که : ارنست یاکوب کریستوفل معروف به پدر آلمانی نابینایان ایران، با یادگیری زبان ترکی و ارمنی و فارسی، الفبای نابینایان را برای ایرانیان و ارامنه ابداع کرد؟
آیا میدانستید که :با اینکه کارل دونیتس هرگز رسماً به حزب نازی نپیوسته بود، پس از خودکشی هیتلر، بیست روز جانشین وی در دولت فلنسبورگ آلمان بود؟
آیا میدانستید که : مهم ترین چیز در بدست آوردن اصطکاک میان دو جسم، ضریب اصطکاک میان آنها است؟
آیا میدانستید که : توتمس یکم نخستین فرعونی بود که در درهٔ پادشاهان به خاک سپرده شد؟
آیا میدانستید که : بسیاری از قوطیهای بستهبندی از فولاد ساخته شدهاند؟
آیا میدانستید که : فولک متال گونهای از موسیقی دث متال است که خاستگاه آن اسرائیل بوده و سنتهای یهود بر آن تاثیر گذاشتهاست؟
آیا میدانستید که : زمانی مانیومنت ولی به امید یافتن معدن اورانیم حفاری شد؟
آیا میدانستید که : ماهی چشمسبز به تنهایی اندام جنس نر و ماده را در خود دارد به عبارت دیگر جانوری نر-ماده است؟
آیا میدانستید که : کاخ دلمهباغچه از سال ۱۸۵۳ تا ۱۹۲۳ میلادی، مرکز اجرایی امپراتوری عثمانی بودهاست؟
آیا میدانستید که : گیاه جگرواش در پزشکی باستان، در دوران جالینوس و دیوسکوریدس، برای درمان بیماریهای کبدی به کار می آمدهاست؟
آیا میدانستید که : زبان ونتی که مردمان پیرامون ونیز ایتالیا از سخنوران آناند، در اصل از گویشهای گرفته شده از زبان ایتالیایی نیست؟
آیا میدانستید که : هنگ کنگ از یک شبه جزیره و ۲۳۶ جزیره ساخته شدهاست؟
آیا میدانستید که : یوگینی یفتوشنکو، شاعر نامدار اهل روسیه به دلیل کارهای ضد استالینیاش در یادها ماندهاست؟
آیا میدانستید که : بزرگترین تلسکوپ نیمکرهٔ جنوبی، تلسکوپ بزرگ آفریقای جنوبی است؟
آیا میدانستید که : چسبندگی سلول محصول پیوندهای پروتئینی است؟
آیا میدانستید که : جاستین بیبر، در سال ۲۰۰۷ با قرار دادن ویدئوهایی از خواندن خود در یوتیوب معروف شد. او یکی از صد شخصیت مشهور سال ۲۰۱۲ است؟
آیا میدانستید که : کبیسه، در اصطلاح سال کبیسه از ریشه کبس به معنی پرکردن چاه با خاک میآید؟
آیا میدانستید که : مغولان در حمله به ایران پس از قتلعام مردم نیشابور شهر را به آتش کشیده، هفت روز بر آن آب بستند و سپس بر ویرانههای آن جو کاشتند؟
آیا میدانستید که : بیشتر کارهای لئوناردو فیبوناتچی برگرفته از دستاوردهای ریاضیدانهای مسلمان به خصوص خوارزمی، ابوکامل و کرجی است؟
آیا میدانستید که : سه عضو گروه دیکسی چیکس پس از مخالفت با حمله نظامی آمریکا به عراق در سال ۲۰۰۳ نیمی از طرفدارانشان را از دست دادند و از سوی افراد ناشناس تهدید به مرگ شدند؟
آیا میدانستید که : پس از آنکه استیو جابز در سال ۱۹۸۵ از مدیریت شرکت اپل که خود بنیانگذار آن بود کنار گذاشته شد، شرکت نکست را تأسیس کرد و با خرید این شرکت توسط اپل در سال ۱۹۹۶ وی دوباره به اپل بازگشت؟
آیا میدانستید که : یکی از دلایلی که سلطان محمود در زمان فرمانروایی سیده خاتون به ری حمله نکرد این بود که سیده به او گفته بود: «اگر من تو را بشکنم، به همه عالم نویسم که سلطان محمود را بشکستم و اگر تو مرا بشکنی، شکستن زنی بس فخر نباشد؛ گویند که سلطان محمود زنی را بشکست»؟
آیا میدانستید که : جیمز وات نه موتور بخار را اختراع کرد و نه از حرکت در کتری در حال جوشیدن برای این کار الهام گرفت بلکه او نخستین موتور بخار تجاری را با توسعه و بهبود موتور بخار نیوکامن ساخت و موتور ساختهشده توسط او بعدها بسیار مشهور شد؟
آیا میدانستید که : آفتابگردانهای گلدار خورشید را در آسمان دنبال نمیکنند. سر این گیاهها تمام روز روبه یک جهت (معمولا شرق) باقی میماند. البته در یکی از مرحلههای اولیه رشد آنها غنچهها آفتاب را دنبال میکنند و قرار گرفتن همهٔ آفتابگردانها در یک جهت در زمان رشد کامل به همین دلیل است؟
آیا میدانستید که : کوچولوی چشم آبی نام یک گل وحشی معروف در کالیفرنیا است که یکی از گونههای آن هم سفید رنگ است؟
آیا میدانستید که : فنی کراسبی با اینکه نابینا بود بیش از ۸٬۰۰۰ سرود روحانی نوشت؟
آیا میدانستید که : روباه سرخ جانوری است که در هر چهار قاره کرهٔ زمین پراکندهاست؟
آیا میدانستید که : ارنست دوشن، توان پادزیستی پنیسیلین را ۳۲ سال پیش از الکساندر فلمینگ شناسایی کرده بود؟
آیا میدانستید که : لینا مدینا جوانترین مادر در تاریخ پزشکی است که در پنج سالگی صاحب فرزند پسری شد؟
آیا میدانستید که : کرج یکی از کلان شهرهای ایران و مرکز استان البرز، مدتی جزء مازندران و زمانی بخشی از ری و گاهی از روستاهای طالقان یا شهرستانک محسوب میشدهاست؟
آیا میدانستید که : در قرن چهارم هق مردآویج زیاری قصد داشت بغداد را بگیرد، خلافت را براندازد، پادشاهی ایرانیان را دوباره برقرار سازد و خود را شاهنشاه بنامد. اما سرانجام در سال ۳۲۳ توسط غلامان خود در گرمابه به قتل رسید؟
آیا میدانستید که : برج پیچنده با ۱۹۰ متر ارتفاع بلندترین آسمانخراش کشور سوئد است؟
آیا میدانستید که : نوکتورن قطعهای موسیقی است که معمولاً برای اجرا در شب ساخته میشود؟
آیا میدانستید که : غیاثالدین جمشید کاشانی در رساله وتر و جیب sin ۱° را تا ۱۷ رقم اعشار به درستی محاسبه کرده بوده است؟
آیا میدانستید که : کلیله و دمنه مجموعه داستانهایی به زبان سانسکریت است که قهرمانان آن حیواناتند و در حدود سال ۲۰۰ پیش از میلاد حکایت شدهاست؟
آیا میدانستید که : جایزه ایگنوبل تقلیدی تمسخرآمیز از جایزه نوبل است که همه ساله به ۱۰ موفقیت برتر که «ابتدا باعث خنده و سپس به فکر فرو رفتن مردم شود» اعطا میشود؟
آیا میدانستید که : کیسه خودکشی وسیلهای برای خودکشی بدون درد است؟
آیا میدانستید که : اف-۱۴ تامکتهای ایران تنها نمونه جنگندههای اف-۱۴ تامکت هستند که بجز نیروی هوایی آمریکا کشور دیگری امکان استفاده عملیاتی از آنها را پیدا کرده است؟
آیا میدانستید که : برج پیچنده با ۱۹۰ متر ارتفاع بلندترین آسمانخراش کشور سوئد است؟
آیا میدانستید که : نوکتورن قطعهای موسیقی است که معمولاً برای اجرا در شب ساخته میشود؟
آیا میدانستید که : غیاثالدین جمشید کاشانی در رساله وتر و جیب sin ۱° را تا ۱۷ رقم اعشار به درستی محاسبه کرده بوده است؟
آیا میدانستید که : جایزه ایگنوبل تقلیدی تمسخرآمیز از جایزه نوبل است که همه ساله به ۱۰ موفقیت برتر که «ابتدا باعث خنده و سپس به فکر فرو رفتن مردم شود» اعطا میشود؟
آیا میدانستید که : کیسه خودکشی وسیلهای برای خودکشی بدون درد است؟
آیا میدانستید که : اسپهبد خورشید زمانی که شنید خاندان وی توسط منصور عباسی به اسارت گرفته شدهاند، تاب نیاورده و با نوشیدن زَهر، خودکشی کرد؟
آیا میدانستید که : در تایوان، روز معلم برابر با ۲۸ سپتامبر، یک جشن ملی و تعطیلی رسمی است؟
آیا میدانستید که : اشغال ایران در جنگ جهانی دوم با حمله نیروهای بریتانیا به جنوب و غرب و نیروهای شوروی به شمال و شرق ایران آغاز شد؟
آیا میدانستید که : کرج ابودلف شهری تاریخی و آباد میان اراک و بروجرد بوده است که امروزه محل قطعی آن مشخص نیست؟
آیا میدانستید که : آتش خاموش نخستین مجموعه داستانی به زبان فارسی است که به قلم زنی ایرانی چاپ شده است؟
آیا میدانستید که : هندی بمبئی نیمزبانی بومی بمبئی و آمیختهای از زبانهای انگلیسی، مراتی، گجراتی و چند زبان دیگر است؟
آیا میدانستید که : فهرست پادشاهان تورین طوماری پاپیروسی از مصر باستان و دربردارندهٔ نام فرعونها و خدایانی است که تا پیش از رامسس دوم بر نیل فرمانروایی کردهاند؟
آیا میدانستید که : عروس دریایی یالشیری بزرگترین گونه عروس دریایی شناخته شده در جهان است؟
آیا میدانستید که : آنتوان سوروگین عکاس تصاویر موجود از میرزا رضای کرمانی، پس از قتل ناصرالدین شاه بود؟
آیا میدانستید که : هاری یک بیماری ویروسی کشنده است و تاکنون تنها ۶ انسان از این بیماری جان سالم بهدر بردهاند؟
آیا میدانستید که : حسن باقری با ۲۷ سال سن، جوانترین فرماندهٔ ایرانی در دوران جنگ ایران و عراق بود؟
آیا میدانستید که : نورشناخت کوانتومی شاخهای از فیزیک است که به مطالعه نور در محدودهٔ مکانیک کوانتوم میپردازد؟
آیا میدانستید که : پدیدهٔ موج عظیم در جنوبیترین نقطهٔ آفریقا در نزدیکی دماغهٔ آگولاس، به فراوانی دیده میشود؟
آیا میدانستید که : اندکی پس از جنگ جهانی دوم، در دوران کمونیسم در لهستان، صحبت کردن به زبان ویلامووی ممنوع بود و اکنون، در حدود ۷۰ نفر از سخنوران این زبان باقی ماندهاند؟
آیا میدانستید که : فیلم دنیای آب از نگاه بازگشت سرمایه و میزان فروش، یک شکست بزرگ بود؟
آیا میدانستید که : صد سال تنهایی یکی از شاهکارهای گابریل گارسیا مارکز دانسته میشود؟
آیا میدانستید که : در سدهٔ شانزدهم میلادی، اسپانیاییها صلیبی را بر لبهٔ دهانهٔ آتشفشان ماسایا نصب کردند تا شیطان را فراری دهد؟
آیا میدانستید که : خلیج فارس پس از خلیج مکزیک و خلیج هادسون سومین خلیج بزرگ جهان بشمار میآید؟
آیا میدانستید که : گنجینهای از آثار مهم هنرمندان معاصر غرب، پس از انقلاب ۱۳۵۷ ایران، به انبار زیرزمین موزه هنرهای معاصر تهران منتقل شد؟
آیا میدانستید که : بنیاد فرهنگ ایران، نهادی پژوهشی بود که برای پاسداری، گسترش، و پیشبرد زبان پارسی در مهر ماه ۱۳۴۳ خورشیدی بنیان شد؟
آیا میدانستید که : هیو هفنر، قبر مجاور مریلین مونرو را به مبلغ ۷۵ هزار دلار خریدهاست؟
آیا میدانستید که : بیش از نیمی از مردم دنیا آلوده به باکتری هلیکوباکتر پیلوری هستند؟
آیا میدانستید که : بر اساس نظریه نسبیت عام، علاوه بر جرم، حضور انرژی، تکانه و تنش نیز میتواند منشأ گرانش باشد؟
آیا میدانستید که : میرزا محمد اخباری مدعی بود که میتواند سرِ پاول سیسیانوف را به تهران حاضر سازد؟ وی در شاهعبدالعظیم به چلهنشینی پرداخت و پیش از پایان روز چهلم سر سیسیانوف را نزد فتحعلیشاه آوردند؟
آیا میدانستید که : ماجرای ایران–کنترا پس از رسوایی واترگیت بزرگترین رسوایی سیاسی در آمریکا است؟
آیا میدانستید که : واشینگتن، دی. سی. بر روی زمین اهدایی ایالت مریلند بنا شده است؟
آیا میدانستید که : جنگ قرهباغ منجر به اعلام استقلال از سوی جمهوری قرهباغ در سال ۱۹۹۲ شد؟
آیا میدانستید که : کلنل احمد نخجوان نخستین خلبان ایران و نیروی هوایی شاهنشاهی بود؟
آیا میدانستید که : برادران اردلان، سه چهره سیاسی اواخر دوره قاجار و دوران پهلوی بودند که هریک بهتنهایی نقش مهمی در تاریخ معاصر ایران بازی کردهاند؟
آیا میدانستید که : نبرد کورسک بزرگترین نبرد تانکها در طول تاریخ نظامی به شمار میرود؟
آیا میدانستید که : مارگارت باندفیلد نخستین وزیر زن در تاریخ بریتانیا بود؟
آیا میدانستید که : دلفینها میتوانند با سوت زدن یکدیگر را به نام صدا بزنند؟
آیا میدانستید که : حاجی علی هنرمند مصری مقیم آمریکا بود که به خاطر مهار و کنترل قی و پسزنش مایعات درون دهانش مشهور بود؟
آیا میدانستید که : در پی حمله به بندر پرل هاربر توسط هواپیماهای جنگنده امپراتوری ژاپن، ایالات متحده آمریکا ناچار شد رسماً وارد کارزار جنگ جهانی دوم شود؟
آیا میدانستید که : نام کامل پیانو، پیانو فورته میباشد، که از پیانو به معنای ملایم و فورته به معنای رسا تشکیل شدهاست؟
آیا میدانستید که : کیسهداران بچههای خود را نه به شکل کامل – همچون پستانداران – که به شکل موجودی ناقص به دنیا میآورند تا بعد در کیسه پرورش داده شوند؟
آیا میدانستید که : ابراهیم گلستان نخستین کارگردان ایرانی است که برنده جایزهای بینالمللی شدهاست؟
آیا میدانستید که : کیسهداران بچههای خود را نه به شکل کامل – همچون پستانداران – که به شکل موجودی ناقص به دنیا میآورند تا بعد در کیسه پرورش داده شوند؟
آیا میدانستید که : دلفینها میتوانند با سوت زدن یکدیگر را به نام صدا بزنند؟
آیا میدانستید که : هر روز در قرن ۲۱ام حدود ۰ تا ۲ میلیثانیه طولانیتر از روزهای قرن ۱۹ام است؟
آیا میدانستید که : گلمور درختی بومی ماداگاسکار است که برای گلهای قرمز و نارنجیش شناخته میشود؟
آیا میدانستید که : سه مومیایی از مردان نمکی کشف شده در معدن چهرآباد استان زنجان مربوط به زمان هخامنشیان (حدود ۴۰۰ پیش از میلاد) هستند؟
آیا میدانستید که : فرانتز لیست قطعهٔ لا کامپانلا را بر اساس موومان سوم از کنسرتو ویولن شماره ۲ نیکولو پاگانینی نوشته است؟
آیا میدانستید که : نخستین مجموعه کتاب کتابخانهٔ عمومی شیکاگو، مجموعهای ۸۰۰۰ تایی از کتابهای انگلیسی بود که پس از آتشسوزی ۱۸۷۱ میلادی به این کتابخانه هدیه داده شده بود؟
آیا میدانستید که : لوچیانو پاواروتی نخستین موسیقیدان معاصر خارجی بود که پس از مرگش مراسم بزرگداشتی در ایران برای او برگزار شد؟
آیا میدانستید که : قوی شیپورچی بزرگترین پرندهٔ آبزی جهان و بومی آمریکای شمالی است؟
آیا میدانستید که : جدال براؤر و هیلبرت از مهمترین منازعههای درونی ریاضیات در قرن بیستم بود که آلبرت اینشتین آن را به جدال قورباغه و موش تشبیه کرده بود؟
آیا میدانستید که : در حدود ۴۰۰۰ کرگدن هندی در دنیای وحش باقی ماندهاست؟
آیا میدانستید که : بیبیخانم استرآبادی از نخستین زنان طنزنویس ایرانی بود که معایب الرجال را در سال ۱۳۱۲ قمری در پاسخ به تأدیب النسوان نوشت؟
آیا میدانستید که : نسترن گیاهی بود که در دوران جنگ جهانی دوم در باغهای پیروزی آمریکا کاشته میشد؟
آیا میدانستید که : ابرقارهٔ پانوتیا در حدود ۵۰ میلیون سال عمر کرد و پس از آن به چهار قاره تقسیم شد؟
آیا میدانستید که : همهٔ پنج فیلمی که جان کزال در آنها بازی کردهاست، برای جایزهٔ اسکار بهترین فیلم نامزد شدهاند؟
آیا میدانستید که : موزه پرگامون برلین، دروازه ایشتار بابل را دربردارد؟
آیا میدانستید که : رابرت آدلر مخترع نخستین کنترل از راه دور کارای تلویزیون است؟
آیا میدانستید که : سختپوستی به نام خرخاکی غول در اعماق اقیانوس اطلس و خلیج مکزیک زندگی میکند و میتواند تا ۷۰ سانتیمتر رشد کند؟
آیا میدانستید که : ریال از واژهٔ اسپانیایی "real" وارد فارسی شدهاست که هم به معنای «شاهی» و هم نام سکهٔ نقره رایج در آن کشور بوده است؟
آیا میدانستید که : کالکوزیت از مهمترین سنگ معدنهای مس است که روزگاری در معدنهای کورنوال انگلستان به فراوانی یافت میشدهاست؟
آیا میدانستید که : آلمانها در هر روز، نزدیک به ۴۰۰ تن کباب ترکی میخورند؟
آیا میدانستید که : محمد بهمنبیگی بنیانگذار آموزش عشایری در ایران بود؟
آیا میدانستید که : هیپوکالمی یا همان کمبود پتاسیم در بدن، میتواند از اثرهای جانبی مصرف برخی داروها باشد؟
آیا میدانستید که : پرچم کشور هند، تیرانگا نام دارد؟
آیا میدانستید که : دریاچهٔ ارومیه بزرگترین دریاچهٔ ایران و آنقدر شور است که نمیتواند زیستگاه ماهی باشد؟
آیا میدانستید که : گفتههای هرودوت دربارهٔ کمبوجیهٔ دوم و کشتن گاو آپیس توسط وی، نادرست بوده و با تحقیقات باستانشناسی همخوانی ندارد؟
آیا میدانستید که : برج کلیسای اولم با ارتفاع ۱۶۱ متر بلندترین برج کلیسا در جهان است؟
آیا میدانستید که : برتون ریکتر و ساموئل چائو چونگ تینگ بخاطر کشف ذره سای، جایزه نوبل فیزیک را در سال ۱۹۷۶ دریافت کردند؟
آیا میدانستید که : خیابان جردن تهران به افتخار ساموئل مارتین جردن، بانی و سازنده کالج آمریکایی تهران (بعدها دبیرستان البرز) نامگذاری شدهاست؟
آیا میدانستید که : هتل سِوُی لندن، نخستین هتل مجلل بریتانیا بود که امکاناتی نظیر حمام خصوصی، آب سرد و گرم دائمی و آسانسور برقی را ارائه میکرد؟
آیا میدانستید که : پس از کشف اریس در سال ۲۰۰۵، مدتی آن را سیاره دهم منظومه شمسی مینامیدند اما اتحادیه بینالمللی اخترشناسی در سال ۲۰۰۶ اریس را در گروه سیارههای کوتوله قرار داد؟
آیا میدانستید که : دایناسور کریولوفوساروس، به صورت غیررسمی الویسور خوانده میشود چون تاج عجیبی در بالای سرش بودهاست و چهرهاش فرد را به یاد مدل موی پمپادور الویس پریسلی میاندازد؟
آیا میدانستید که : توکن امنیتی میتواند علاوه بر کلید رمز، دادههای زیستسنجشی را هم ذخیره کند؟
آیا میدانستید که : سیگار نام دهستانی از توابع بخش مرکزی شهرستان لامرد در جنوب استان فارس است؟
آیا میدانستید که : فرودگاه بینالمللی کفلاویک، بزرگترین فرودگاه ایسلند است؟
آیا میدانستید که : کاشیما آنتلرز باشگاه فوتبال ژاپنی است که در جیلیگ بازی میکند؟
آیا میدانستید که : امپراتور چینزونگ، آخرین امپراتور سونگ شمالی بود؟
آیا میدانستید که : در عددنویسی مصری برای ۱۰۰٬۰۰۰ در خط هیروگلیف نماد یک نوزاد قورباغه یا قورباغه انتخاب شده بود؟
آیا میدانستید که : در دوران پارینهسنگی ژاپن میتوان نمونههایی از ابزارهای سنگی صیقل خورده را یافت که پیشینهٔ آنها به ۳۰٬۰۰۰ سال پیش از میلاد باز میگردد؟ (در تصویر، موزه باستانشناسی استان هیوگو)
آیا میدانستید که : رئیس انجمن شرکتهای اینترنتی ایران در اکتبر ۲۰۰۸ اعلام کرد که کل پهنای باند وارد شده به ایران برابر با مجموع پهنای باند دو دانشگاه در سوئد است؟
آیا میدانستید که : جنبش حقوق زنان در ترکیه از زمان امپراتوری عثمانی و جنگ جهانی اول شکل گرفتهاست؟
آیا میدانستید که : یولیوس شرک عضو اساس و رانندهٔ شخصی آدولف هیتلر بود که در مراسم خاکسپاریش در سال ۱۹۳۶، هیتلر شخصاً در ستایش او سخنرانی کرد؟
آیا میدانستید که : تمساح نیل بزرگترین تمساح آفریقا است؟
آیا میدانستید که : شرکت ایتالیایی لامبورگینی از سال ۱۹۹۸ تابع شرکت آلمانی آئودی میباشد که خود تابع شرکت فولکسواگن است؟
آیا میدانستید که : پل رانی پیش از آنکه به باشگاه فوتبال لیدز یونایتد بپیوندد مکانیک بودهاست؟
آیا میدانستید که : رئیس انجمن شرکتهای اینترنتی ایران در اکتبر ۲۰۰۸ اعلام کرد که کل پهنای باند وارد شده به ایران برابر با مجموع پهنای باند دو دانشگاه در سوئد است؟
آیا میدانستید که : خشخاش در حدود ۳۴۰۰ سال پیش از میلاد در جنوب میانرودان کشت میشده است؟
آیا میدانستید که : شیر آمریکایی خویشاوند نزدیک شیر غارنشین اروپایی است که از طریق تنگهٔ برینگ به آلاسکا آمدهاست؟
آیا میدانستید که : واژهٔ لگاریتم (به معنای عدد نسبت) نخستین بار توسط جان نپر معرفی شد؟
آیا میدانستید که : آلا پوگاچوا خواننده و هنرپیشهٔ روس است که فعالیت هنریش را در سال ۱۹۶۵ آغاز کرد و تا سال ۱۹۹۷ بیش از ۲۵۰ میلیون نسخه از آثارش را به فروش رساند؟
آیا میدانستید که : در یونان باستان از پیاله برای ساغرریزی استفاده میشده است؟
آیا میدانستید که : دولت فدرال آمریکا در سال ۱۷۹۲ مثلث ایری را به پنسیلوانیا فروخت تا آن ایالت به دریاچه ایری دسترسی داشته باشد؟
آیا میدانستید که : ابوبکر کرجی در کتاب استخراج آبهای پنهانی نیروی جاذبه زمین را توصیف کرده بوده است؟
آیا میدانستید که : واژهٔ لگاریتم (به معنای عدد نسبت) نخستین بار توسط جان نپر معرفی شد؟
آیا میدانستید که : ابوبکر کرجی در کتاب استخراج آبهای پنهانی نیروی جاذبه زمین را توصیف کرده بوده است؟
آیا میدانستید که : پنیر گلاستر از آمیختن شیر سحرگاه و شامگاه گاوهای گلاستر فراهم میشود؟
آیا میدانستید که : در سال ۱۹۳۸ در نبرد میان تیمهای ملی فوتبال آلمان و انگلستان، دیپلماتها، کاپیتان تیم انگلستان ادی هاپگود و همتیمیهایش را مجبور کردند تا برای ادای احترام درود نازی سر دهند؟
آیا میدانستید که : گیاه زعفران بومی ایران و هند است و در هیچ کشور عربی به صورت طبیعی نمیروید؟
آیا میدانستید که : سازهای ساخته شده به دست استرادیواریوس از باکیفیتترین و گرانقیمتترین آلات موسیقی هستند؟
آیا میدانستید که : در سامانهٔ تشخیص خودکار شماره پلاک خودرو از نویسهخوان نوری برای خواندن پلاک خودرو بهره برده میشود؟
آیا میدانستید که : تیم ملی فوتبال انگلستان در جام جهانی فوتبال ۱۹۸۶ مکزیک، دو بازیکن با نام گری استیونز داشت؟
آیا میدانستید که : تا سال ۱۹۸۶ بیش از یک میلیون نفر در شهرهایی معروف به شهر بستهٔ روسیه زندگی میکردند؟ مرز این شهرها به دلیل وجود نیروی نظامی و تأسیسات هستهای بر روی خارجیها بستهاست؟
آیا میدانستید که : سوفیا کووالوسکایا با مطالعه مقالههایی از معادلات دیفرانسیل و انتگرال که بهجای کاغذ دیواری بر دیوار خانهشان چسبانده شده بود، با ریاضیات آشنا شد؟
آیا میدانستید که : اسب آبی نزدیکترین خویشاوند به نهنگها و دلفینهای کنونی است؟
آیا میدانستید که : رشد و گسترش ترهبار رسمی موجب افزایش گوناگونی نژادی محصولها میشود؟
آیا میدانستید که : گرترود استاین ایجادگر اصطلاح نسل گمشده دانسته میشود؟
آیا میدانستید که : تاریخچه سوشی نشان میدهد که سوشی در آغاز روشی برای حفظ ماهی بوده که در آسیای شرقی رواج داشتهاست و پس از راه یافتن به چین به فرهنگ غذایی کشور ژاپن وارد شده است؟
آیا میدانستید که : استن مورتنسن نخستین و تنها بازیکنی است که در جام حذفی فوتبال انگلستان به امتیاز هت تریک دست یافته است؟
آیا میدانستید که : مسلمانان چین برای نوشتن زبان ماندارین به خط عربی از شیوهای به نام شیاو جینگ استفاده میکردهاند؟
آیا میدانستید که : استودان سدلک، نیایشگاه کوچک کاتولیکی است که با بیش از ۴۰٬۰۰۰ استخوان انسان آراسته شدهاست؟
آیا میدانستید که : در سال ۱۹۱۳ میلادی، آدولف هیتلر، لئون تروتسکی، ژوزف استالین و زیگموند فروید همگی در منطقه تاریخی مرکزی شهر وین زندگی میکردند؟
آیا میدانستید که : واندا لاندوسکا نخستین کسی بود که واریاسیونهای گلدبرگ باخ را با هارپسیکورد اجرا و ضبط کرد؟
آیا میدانستید که : ارنست یاکوب کریستوفل معروف به پدر آلمانی نابینایان ایران، با یادگیری زبان ترکی و ارمنی و فارسی، الفبای نابینایان را برای ایرانیان و ارامنه ابداع کرد؟
آیا میدانستید که :با اینکه کارل دونیتس هرگز رسماً به حزب نازی نپیوسته بود، پس از خودکشی هیتلر، بیست روز جانشین وی در دولت فلنسبورگ آلمان بود؟
آیا میدانستید که : مهم ترین چیز در بدست آوردن اصطکاک میان دو جسم، ضریب اصطکاک میان آنها است؟
آیا میدانستید که : توتمس یکم نخستین فرعونی بود که در درهٔ پادشاهان به خاک سپرده شد؟
آیا میدانستید که : بسیاری از قوطیهای بستهبندی از فولاد ساخته شدهاند؟
آیا میدانستید که : فولک متال گونهای از موسیقی دث متال است که خاستگاه آن اسرائیل بوده و سنتهای یهود بر آن تاثیر گذاشتهاست؟
آیا میدانستید که : زمانی مانیومنت ولی به امید یافتن معدن اورانیم حفاری شد؟
آیا میدانستید که : ماهی چشمسبز به تنهایی اندام جنس نر و ماده را در خود دارد به عبارت دیگر جانوری نر-ماده است؟
آیا میدانستید که : کاخ دلمهباغچه از سال ۱۸۵۳ تا ۱۹۲۳ میلادی، مرکز اجرایی امپراتوری عثمانی بودهاست؟
آیا میدانستید که : گیاه جگرواش در پزشکی باستان، در دوران جالینوس و دیوسکوریدس، برای درمان بیماریهای کبدی به کار می آمدهاست؟
آیا میدانستید که : زبان ونتی که مردمان پیرامون ونیز ایتالیا از سخنوران آناند، در اصل از گویشهای گرفته شده از زبان ایتالیایی نیست؟
آیا میدانستید که : هنگ کنگ از یک شبه جزیره و ۲۳۶ جزیره ساخته شدهاست؟
آیا میدانستید که : یوگینی یفتوشنکو، شاعر نامدار اهل روسیه به دلیل کارهای ضد استالینیاش در یادها ماندهاست؟
آیا میدانستید که : بزرگترین تلسکوپ نیمکرهٔ جنوبی، تلسکوپ بزرگ آفریقای جنوبی است؟
آیا میدانستید که : چسبندگی سلول محصول پیوندهای پروتئینی است؟
آیا میدانستید که : جاستین بیبر، در سال ۲۰۰۷ با قرار دادن ویدئوهایی از خواندن خود در یوتیوب معروف شد. او یکی از صد شخصیت مشهور سال ۲۰۱۲ است؟
آیا میدانستید که : کبیسه، در اصطلاح سال کبیسه از ریشه کبس به معنی پرکردن چاه با خاک میآید؟
آیا میدانستید که : مغولان در حمله به ایران پس از قتلعام مردم نیشابور شهر را به آتش کشیده، هفت روز بر آن آب بستند و سپس بر ویرانههای آن جو کاشتند؟
آیا میدانستید که : بیشتر کارهای لئوناردو فیبوناتچی برگرفته از دستاوردهای ریاضیدانهای مسلمان به خصوص خوارزمی، ابوکامل و کرجی است؟
آیا میدانستید که : سه عضو گروه دیکسی چیکس پس از مخالفت با حمله نظامی آمریکا به عراق در سال ۲۰۰۳ نیمی از طرفدارانشان را از دست دادند و از سوی افراد ناشناس تهدید به مرگ شدند؟
آیا میدانستید که : پس از آنکه استیو جابز در سال ۱۹۸۵ از مدیریت شرکت اپل که خود بنیانگذار آن بود کنار گذاشته شد، شرکت نکست را تأسیس کرد و با خرید این شرکت توسط اپل در سال ۱۹۹۶ وی دوباره به اپل بازگشت؟
آیا میدانستید که : یکی از دلایلی که سلطان محمود در زمان فرمانروایی سیده خاتون به ری حمله نکرد این بود که سیده به او گفته بود: «اگر من تو را بشکنم، به همه عالم نویسم که سلطان محمود را بشکستم و اگر تو مرا بشکنی، شکستن زنی بس فخر نباشد؛ گویند که سلطان محمود زنی را بشکست»؟
آیا میدانستید که : جیمز وات نه موتور بخار را اختراع کرد و نه از حرکت در کتری در حال جوشیدن برای این کار الهام گرفت بلکه او نخستین موتور بخار تجاری را با توسعه و بهبود موتور بخار نیوکامن ساخت و موتور ساختهشده توسط او بعدها بسیار مشهور شد؟
آیا میدانستید که : آفتابگردانهای گلدار خورشید را در آسمان دنبال نمیکنند. سر این گیاهها تمام روز روبه یک جهت (معمولا شرق) باقی میماند. البته در یکی از مرحلههای اولیه رشد آنها غنچهها آفتاب را دنبال میکنند و قرار گرفتن همهٔ آفتابگردانها در یک جهت در زمان رشد کامل به همین دلیل است؟
آیا میدانستید که : کوچولوی چشم آبی نام یک گل وحشی معروف در کالیفرنیا است که یکی از گونههای آن هم سفید رنگ است؟
آیا میدانستید که : فنی کراسبی با اینکه نابینا بود بیش از ۸٬۰۰۰ سرود روحانی نوشت؟
آیا میدانستید که : روباه سرخ جانوری است که در هر چهار قاره کرهٔ زمین پراکندهاست؟
آیا میدانستید که : ارنست دوشن، توان پادزیستی پنیسیلین را ۳۲ سال پیش از الکساندر فلمینگ شناسایی کرده بود؟
آیا میدانستید که : لینا مدینا جوانترین مادر در تاریخ پزشکی است که در پنج سالگی صاحب فرزند پسری شد؟
آیا میدانستید که : کرج یکی از کلان شهرهای ایران و مرکز استان البرز، مدتی جزء مازندران و زمانی بخشی از ری و گاهی از روستاهای طالقان یا شهرستانک محسوب میشدهاست؟
آیا میدانستید که : در قرن چهارم هق مردآویج زیاری قصد داشت بغداد را بگیرد، خلافت را براندازد، پادشاهی ایرانیان را دوباره برقرار سازد و خود را شاهنشاه بنامد. اما سرانجام در سال ۳۲۳ توسط غلامان خود در گرمابه به قتل رسید؟
آیا میدانستید که : برج پیچنده با ۱۹۰ متر ارتفاع بلندترین آسمانخراش کشور سوئد است؟
آیا میدانستید که : نوکتورن قطعهای موسیقی است که معمولاً برای اجرا در شب ساخته میشود؟
آیا میدانستید که : غیاثالدین جمشید کاشانی در رساله وتر و جیب sin ۱° را تا ۱۷ رقم اعشار به درستی محاسبه کرده بوده است؟
آیا میدانستید که : کلیله و دمنه مجموعه داستانهایی به زبان سانسکریت است که قهرمانان آن حیواناتند و در حدود سال ۲۰۰ پیش از میلاد حکایت شدهاست؟
آیا میدانستید که : جایزه ایگنوبل تقلیدی تمسخرآمیز از جایزه نوبل است که همه ساله به ۱۰ موفقیت برتر که «ابتدا باعث خنده و سپس به فکر فرو رفتن مردم شود» اعطا میشود؟
آیا میدانستید که : کیسه خودکشی وسیلهای برای خودکشی بدون درد است؟
آیا میدانستید که : اف-۱۴ تامکتهای ایران تنها نمونه جنگندههای اف-۱۴ تامکت هستند که بجز نیروی هوایی آمریکا کشور دیگری امکان استفاده عملیاتی از آنها را پیدا کرده است؟
آیا میدانستید که : برج پیچنده با ۱۹۰ متر ارتفاع بلندترین آسمانخراش کشور سوئد است؟
آیا میدانستید که : نوکتورن قطعهای موسیقی است که معمولاً برای اجرا در شب ساخته میشود؟
آیا میدانستید که : غیاثالدین جمشید کاشانی در رساله وتر و جیب sin ۱° را تا ۱۷ رقم اعشار به درستی محاسبه کرده بوده است؟
آیا میدانستید که : جایزه ایگنوبل تقلیدی تمسخرآمیز از جایزه نوبل است که همه ساله به ۱۰ موفقیت برتر که «ابتدا باعث خنده و سپس به فکر فرو رفتن مردم شود» اعطا میشود؟
آیا میدانستید که : کیسه خودکشی وسیلهای برای خودکشی بدون درد است؟
آیا میدانستید که : اسپهبد خورشید زمانی که شنید خاندان وی توسط منصور عباسی به اسارت گرفته شدهاند، تاب نیاورده و با نوشیدن زَهر، خودکشی کرد؟
آیا میدانستید که : در تایوان، روز معلم برابر با ۲۸ سپتامبر، یک جشن ملی و تعطیلی رسمی است؟
آیا میدانستید که : اشغال ایران در جنگ جهانی دوم با حمله نیروهای بریتانیا به جنوب و غرب و نیروهای شوروی به شمال و شرق ایران آغاز شد؟
آیا میدانستید که : کرج ابودلف شهری تاریخی و آباد میان اراک و بروجرد بوده است که امروزه محل قطعی آن مشخص نیست؟
آیا میدانستید که : آتش خاموش نخستین مجموعه داستانی به زبان فارسی است که به قلم زنی ایرانی چاپ شده است؟
آیا میدانستید که : هندی بمبئی نیمزبانی بومی بمبئی و آمیختهای از زبانهای انگلیسی، مراتی، گجراتی و چند زبان دیگر است؟
آیا میدانستید که : فهرست پادشاهان تورین طوماری پاپیروسی از مصر باستان و دربردارندهٔ نام فرعونها و خدایانی است که تا پیش از رامسس دوم بر نیل فرمانروایی کردهاند؟
آیا میدانستید که : عروس دریایی یالشیری بزرگترین گونه عروس دریایی شناخته شده در جهان است؟
آیا میدانستید که : آنتوان سوروگین عکاس تصاویر موجود از میرزا رضای کرمانی، پس از قتل ناصرالدین شاه بود؟
آیا میدانستید که : هاری یک بیماری ویروسی کشنده است و تاکنون تنها ۶ انسان از این بیماری جان سالم بهدر بردهاند؟
آیا میدانستید که : حسن باقری با ۲۷ سال سن، جوانترین فرماندهٔ ایرانی در دوران جنگ ایران و عراق بود؟
آیا میدانستید که : نورشناخت کوانتومی شاخهای از فیزیک است که به مطالعه نور در محدودهٔ مکانیک کوانتوم میپردازد؟
آیا میدانستید که : پدیدهٔ موج عظیم در جنوبیترین نقطهٔ آفریقا در نزدیکی دماغهٔ آگولاس، به فراوانی دیده میشود؟
آیا میدانستید که : اندکی پس از جنگ جهانی دوم، در دوران کمونیسم در لهستان، صحبت کردن به زبان ویلامووی ممنوع بود و اکنون، در حدود ۷۰ نفر از سخنوران این زبان باقی ماندهاند؟
آیا میدانستید که : فیلم دنیای آب از نگاه بازگشت سرمایه و میزان فروش، یک شکست بزرگ بود؟
آیا میدانستید که : صد سال تنهایی یکی از شاهکارهای گابریل گارسیا مارکز دانسته میشود؟
آیا میدانستید که : در سدهٔ شانزدهم میلادی، اسپانیاییها صلیبی را بر لبهٔ دهانهٔ آتشفشان ماسایا نصب کردند تا شیطان را فراری دهد؟
آیا میدانستید که : خلیج فارس پس از خلیج مکزیک و خلیج هادسون سومین خلیج بزرگ جهان بشمار میآید؟
آیا میدانستید که : گنجینهای از آثار مهم هنرمندان معاصر غرب، پس از انقلاب ۱۳۵۷ ایران، به انبار زیرزمین موزه هنرهای معاصر تهران منتقل شد؟
آیا میدانستید که : بنیاد فرهنگ ایران، نهادی پژوهشی بود که برای پاسداری، گسترش، و پیشبرد زبان پارسی در مهر ماه ۱۳۴۳ خورشیدی بنیان شد؟
آیا میدانستید که : هیو هفنر، قبر مجاور مریلین مونرو را به مبلغ ۷۵ هزار دلار خریدهاست؟
آیا میدانستید که : بیش از نیمی از مردم دنیا آلوده به باکتری هلیکوباکتر پیلوری هستند؟
آیا میدانستید که : بر اساس نظریه نسبیت عام، علاوه بر جرم، حضور انرژی، تکانه و تنش نیز میتواند منشأ گرانش باشد؟
آیا میدانستید که : میرزا محمد اخباری مدعی بود که میتواند سرِ پاول سیسیانوف را به تهران حاضر سازد؟ وی در شاهعبدالعظیم به چلهنشینی پرداخت و پیش از پایان روز چهلم سر سیسیانوف را نزد فتحعلیشاه آوردند؟
آیا میدانستید که : ماجرای ایران–کنترا پس از رسوایی واترگیت بزرگترین رسوایی سیاسی در آمریکا است؟
آیا میدانستید که : واشینگتن، دی. سی. بر روی زمین اهدایی ایالت مریلند بنا شده است؟
آیا میدانستید که : جنگ قرهباغ منجر به اعلام استقلال از سوی جمهوری قرهباغ در سال ۱۹۹۲ شد؟
آیا میدانستید که : کلنل احمد نخجوان نخستین خلبان ایران و نیروی هوایی شاهنشاهی بود؟
آیا میدانستید که : برادران اردلان، سه چهره سیاسی اواخر دوره قاجار و دوران پهلوی بودند که هریک بهتنهایی نقش مهمی در تاریخ معاصر ایران بازی کردهاند؟
آیا میدانستید که : نبرد کورسک بزرگترین نبرد تانکها در طول تاریخ نظامی به شمار میرود؟
آیا میدانستید که : مارگارت باندفیلد نخستین وزیر زن در تاریخ بریتانیا بود؟
آیا میدانستید که : دلفینها میتوانند با سوت زدن یکدیگر را به نام صدا بزنند؟
آیا میدانستید که : حاجی علی هنرمند مصری مقیم آمریکا بود که به خاطر مهار و کنترل قی و پسزنش مایعات درون دهانش مشهور بود؟
آیا میدانستید که : در پی حمله به بندر پرل هاربر توسط هواپیماهای جنگنده امپراتوری ژاپن، ایالات متحده آمریکا ناچار شد رسماً وارد کارزار جنگ جهانی دوم شود؟
آیا میدانستید که : نام کامل پیانو، پیانو فورته میباشد، که از پیانو به معنای ملایم و فورته به معنای رسا تشکیل شدهاست؟
آیا میدانستید که : کیسهداران بچههای خود را نه به شکل کامل – همچون پستانداران – که به شکل موجودی ناقص به دنیا میآورند تا بعد در کیسه پرورش داده شوند؟
آیا میدانستید که : ابراهیم گلستان نخستین کارگردان ایرانی است که برنده جایزهای بینالمللی شدهاست؟
آیا میدانستید که : کیسهداران بچههای خود را نه به شکل کامل – همچون پستانداران – که به شکل موجودی ناقص به دنیا میآورند تا بعد در کیسه پرورش داده شوند؟
آیا میدانستید که : دلفینها میتوانند با سوت زدن یکدیگر را به نام صدا بزنند؟
آیا میدانستید که : هر روز در قرن ۲۱ام حدود ۰ تا ۲ میلیثانیه طولانیتر از روزهای قرن ۱۹ام است؟
آیا میدانستید که : گلمور درختی بومی ماداگاسکار است که برای گلهای قرمز و نارنجیش شناخته میشود؟
آیا میدانستید که : سه مومیایی از مردان نمکی کشف شده در معدن چهرآباد استان زنجان مربوط به زمان هخامنشیان (حدود ۴۰۰ پیش از میلاد) هستند؟
آیا میدانستید که : فرانتز لیست قطعهٔ لا کامپانلا را بر اساس موومان سوم از کنسرتو ویولن شماره ۲ نیکولو پاگانینی نوشته است؟
آیا میدانستید که : نخستین مجموعه کتاب کتابخانهٔ عمومی شیکاگو، مجموعهای ۸۰۰۰ تایی از کتابهای انگلیسی بود که پس از آتشسوزی ۱۸۷۱ میلادی به این کتابخانه هدیه داده شده بود؟
آیا میدانستید که : لوچیانو پاواروتی نخستین موسیقیدان معاصر خارجی بود که پس از مرگش مراسم بزرگداشتی در ایران برای او برگزار شد؟
آیا میدانستید که : قوی شیپورچی بزرگترین پرندهٔ آبزی جهان و بومی آمریکای شمالی است؟
آیا میدانستید که : جدال براؤر و هیلبرت از مهمترین منازعههای درونی ریاضیات در قرن بیستم بود که آلبرت اینشتین آن را به جدال قورباغه و موش تشبیه کرده بود؟
آیا میدانستید که : در حدود ۴۰۰۰ کرگدن هندی در دنیای وحش باقی ماندهاست؟
آیا میدانستید که : بیبیخانم استرآبادی از نخستین زنان طنزنویس ایرانی بود که معایب الرجال را در سال ۱۳۱۲ قمری در پاسخ به تأدیب النسوان نوشت؟
آیا میدانستید که : نسترن گیاهی بود که در دوران جنگ جهانی دوم در باغهای پیروزی آمریکا کاشته میشد؟
آیا میدانستید که : ابرقارهٔ پانوتیا در حدود ۵۰ میلیون سال عمر کرد و پس از آن به چهار قاره تقسیم شد؟
آیا میدانستید که : همهٔ پنج فیلمی که جان کزال در آنها بازی کردهاست، برای جایزهٔ اسکار بهترین فیلم نامزد شدهاند؟
آیا میدانستید که : موزه پرگامون برلین، دروازه ایشتار بابل را دربردارد؟
آیا میدانستید که : رابرت آدلر مخترع نخستین کنترل از راه دور کارای تلویزیون است؟
آیا میدانستید که : سختپوستی به نام خرخاکی غول در اعماق اقیانوس اطلس و خلیج مکزیک زندگی میکند و میتواند تا ۷۰ سانتیمتر رشد کند؟
آیا میدانستید که : ریال از واژهٔ اسپانیایی "real" وارد فارسی شدهاست که هم به معنای «شاهی» و هم نام سکهٔ نقره رایج در آن کشور بوده است؟
آیا میدانستید که : کالکوزیت از مهمترین سنگ معدنهای مس است که روزگاری در معدنهای کورنوال انگلستان به فراوانی یافت میشدهاست؟
آیا میدانستید که : آلمانها در هر روز، نزدیک به ۴۰۰ تن کباب ترکی میخورند؟
آیا میدانستید که : محمد بهمنبیگی بنیانگذار آموزش عشایری در ایران بود؟
آیا میدانستید که : هیپوکالمی یا همان کمبود پتاسیم در بدن، میتواند از اثرهای جانبی مصرف برخی داروها باشد؟
آیا میدانستید که : پرچم کشور هند، تیرانگا نام دارد؟
آیا میدانستید که : دریاچهٔ ارومیه بزرگترین دریاچهٔ ایران و آنقدر شور است که نمیتواند زیستگاه ماهی باشد؟
آیا میدانستید که : گفتههای هرودوت دربارهٔ کمبوجیهٔ دوم و کشتن گاو آپیس توسط وی، نادرست بوده و با تحقیقات باستانشناسی همخوانی ندارد؟
آیا میدانستید که : برج کلیسای اولم با ارتفاع ۱۶۱ متر بلندترین برج کلیسا در جهان است؟
آیا میدانستید که : برتون ریکتر و ساموئل چائو چونگ تینگ بخاطر کشف ذره سای، جایزه نوبل فیزیک را در سال ۱۹۷۶ دریافت کردند؟
آیا میدانستید که : خیابان جردن تهران به افتخار ساموئل مارتین جردن، بانی و سازنده کالج آمریکایی تهران (بعدها دبیرستان البرز) نامگذاری شدهاست؟
آیا میدانستید که : هتل سِوُی لندن، نخستین هتل مجلل بریتانیا بود که امکاناتی نظیر حمام خصوصی، آب سرد و گرم دائمی و آسانسور برقی را ارائه میکرد؟
آیا میدانستید که : پس از کشف اریس در سال ۲۰۰۵، مدتی آن را سیاره دهم منظومه شمسی مینامیدند اما اتحادیه بینالمللی اخترشناسی در سال ۲۰۰۶ اریس را در گروه سیارههای کوتوله قرار داد؟
آیا میدانستید که : دایناسور کریولوفوساروس، به صورت غیررسمی الویسور خوانده میشود چون تاج عجیبی در بالای سرش بودهاست و چهرهاش فرد را به یاد مدل موی پمپادور الویس پریسلی میاندازد؟
آیا میدانستید که : توکن امنیتی میتواند علاوه بر کلید رمز، دادههای زیستسنجشی را هم ذخیره کند؟
آیا میدانستید که : سیگار نام دهستانی از توابع بخش مرکزی شهرستان لامرد در جنوب استان فارس است؟
آیا میدانستید که : فرودگاه بینالمللی کفلاویک، بزرگترین فرودگاه ایسلند است؟
آیا میدانستید که : کاشیما آنتلرز باشگاه فوتبال ژاپنی است که در جیلیگ بازی میکند؟
آیا میدانستید که : امپراتور چینزونگ، آخرین امپراتور سونگ شمالی بود؟
آیا میدانستید که : در عددنویسی مصری برای ۱۰۰٬۰۰۰ در خط هیروگلیف نماد یک نوزاد قورباغه یا قورباغه انتخاب شده بود؟
آیا میدانستید که : در دوران پارینهسنگی ژاپن میتوان نمونههایی از ابزارهای سنگی صیقل خورده را یافت که پیشینهٔ آنها به ۳۰٬۰۰۰ سال پیش از میلاد باز میگردد؟ (در تصویر، موزه باستانشناسی استان هیوگو)
آیا میدانستید که : رئیس انجمن شرکتهای اینترنتی ایران در اکتبر ۲۰۰۸ اعلام کرد که کل پهنای باند وارد شده به ایران برابر با مجموع پهنای باند دو دانشگاه در سوئد است؟
آیا میدانستید که : جنبش حقوق زنان در ترکیه از زمان امپراتوری عثمانی و جنگ جهانی اول شکل گرفتهاست؟
آیا میدانستید که : یولیوس شرک عضو اساس و رانندهٔ شخصی آدولف هیتلر بود که در مراسم خاکسپاریش در سال ۱۹۳۶، هیتلر شخصاً در ستایش او سخنرانی کرد؟
آیا میدانستید که : تمساح نیل بزرگترین تمساح آفریقا است؟
آیا میدانستید که : شرکت ایتالیایی لامبورگینی از سال ۱۹۹۸ تابع شرکت آلمانی آئودی میباشد که خود تابع شرکت فولکسواگن است؟
آیا میدانستید که : پل رانی پیش از آنکه به باشگاه فوتبال لیدز یونایتد بپیوندد مکانیک بودهاست؟
آیا میدانستید که : رئیس انجمن شرکتهای اینترنتی ایران در اکتبر ۲۰۰۸ اعلام کرد که کل پهنای باند وارد شده به ایران برابر با مجموع پهنای باند دو دانشگاه در سوئد است؟
آیا میدانستید که : خشخاش در حدود ۳۴۰۰ سال پیش از میلاد در جنوب میانرودان کشت میشده است؟
آیا میدانستید که : شیر آمریکایی خویشاوند نزدیک شیر غارنشین اروپایی است که از طریق تنگهٔ برینگ به آلاسکا آمدهاست؟
آیا میدانستید که : واژهٔ لگاریتم (به معنای عدد نسبت) نخستین بار توسط جان نپر معرفی شد؟
آیا میدانستید که : آلا پوگاچوا خواننده و هنرپیشهٔ روس است که فعالیت هنریش را در سال ۱۹۶۵ آغاز کرد و تا سال ۱۹۹۷ بیش از ۲۵۰ میلیون نسخه از آثارش را به فروش رساند؟
آیا میدانستید که : در یونان باستان از پیاله برای ساغرریزی استفاده میشده است؟
آیا میدانستید که : دولت فدرال آمریکا در سال ۱۷۹۲ مثلث ایری را به پنسیلوانیا فروخت تا آن ایالت به دریاچه ایری دسترسی داشته باشد؟
آیا میدانستید که : ابوبکر کرجی در کتاب استخراج آبهای پنهانی نیروی جاذبه زمین را توصیف کرده بوده است؟
آیا میدانستید که : واژهٔ لگاریتم (به معنای عدد نسبت) نخستین بار توسط جان نپر معرفی شد؟
آیا میدانستید که : ابوبکر کرجی در کتاب استخراج آبهای پنهانی نیروی جاذبه زمین را توصیف کرده بوده است؟
آیا میدانستید که : پنیر گلاستر از آمیختن شیر سحرگاه و شامگاه گاوهای گلاستر فراهم میشود؟
آیا میدانستید که : در سال ۱۹۳۸ در نبرد میان تیمهای ملی فوتبال آلمان و انگلستان، دیپلماتها، کاپیتان تیم انگلستان ادی هاپگود و همتیمیهایش را مجبور کردند تا برای ادای احترام درود نازی سر دهند؟
آیا میدانستید که : گیاه زعفران بومی ایران و هند است و در هیچ کشور عربی به صورت طبیعی نمیروید؟
آیا میدانستید که : سازهای ساخته شده به دست استرادیواریوس از باکیفیتترین و گرانقیمتترین آلات موسیقی هستند؟
آیا میدانستید که : در سامانهٔ تشخیص خودکار شماره پلاک خودرو از نویسهخوان نوری برای خواندن پلاک خودرو بهره برده میشود؟
آیا میدانستید که : تیم ملی فوتبال انگلستان در جام جهانی فوتبال ۱۹۸۶ مکزیک، دو بازیکن با نام گری استیونز داشت؟
آیا میدانستید که : تا سال ۱۹۸۶ بیش از یک میلیون نفر در شهرهایی معروف به شهر بستهٔ روسیه زندگی میکردند؟ مرز این شهرها به دلیل وجود نیروی نظامی و تأسیسات هستهای بر روی خارجیها بستهاست؟
آیا میدانستید که : سوفیا کووالوسکایا با مطالعه مقالههایی از معادلات دیفرانسیل و انتگرال که بهجای کاغذ دیواری بر دیوار خانهشان چسبانده شده بود، با ریاضیات آشنا شد؟
آیا میدانستید که : اسب آبی نزدیکترین خویشاوند به نهنگها و دلفینهای کنونی است؟
آیا میدانستید که : رشد و گسترش ترهبار رسمی موجب افزایش گوناگونی نژادی محصولها میشود؟
آیا میدانستید که : گرترود استاین ایجادگر اصطلاح نسل گمشده دانسته میشود؟
آیا میدانستید که : تاریخچه سوشی نشان میدهد که سوشی در آغاز روشی برای حفظ ماهی بوده که در آسیای شرقی رواج داشتهاست و پس از راه یافتن به چین به فرهنگ غذایی کشور ژاپن وارد شده است؟
آیا میدانستید که : استن مورتنسن نخستین و تنها بازیکنی است که در جام حذفی فوتبال انگلستان به امتیاز هت تریک دست یافته است؟
آیا میدانستید که : مسلمانان چین برای نوشتن زبان ماندارین به خط عربی از شیوهای به نام شیاو جینگ استفاده میکردهاند؟
آیا میدانستید که : استودان سدلک، نیایشگاه کوچک کاتولیکی است که با بیش از ۴۰٬۰۰۰ استخوان انسان آراسته شدهاست؟
آیا میدانستید که : در سال ۱۹۱۳ میلادی، آدولف هیتلر، لئون تروتسکی، ژوزف استالین و زیگموند فروید همگی در منطقه تاریخی مرکزی شهر وین زندگی میکردند؟
آیا میدانستید که : واندا لاندوسکا نخستین کسی بود که واریاسیونهای گلدبرگ باخ را با هارپسیکورد اجرا و ضبط کرد؟
قطبنما
قُطبنما وسیلهای برای تعیین جهت و جهتیابی. این وسیله با استفاده از میدان مغناطیسی زمین جهت قطب شمال را نشان میدهد که در حقیقت شمال مغناطیسی زمین است؛ که با شمال حقیقی مقداری فاصله دارد. زاویه بین شمال حقیقی و شمال مغناطیسی، میل مغناطیسی نامیده می شود. امروزه برای تعیین شمال حقیقی از قطبنماهای پیشرفتهتری مانند قطبنمای ژیروسکوپی استفاده میشود.
تأثیرات جاذبههای مغناطیسی موضعی (فلز و الکتریسیته)
هر گاه قطبنما در نزدیکی اشیای آهنی یا فولادی و یا منابع الکتریکی قرار گرفته باشد، عقربهاش از جهت قطب مقداری منحرف میشود، که به آن انحراف مغناطیسی میگویند. کلاً به همراه داشتن اشیایی از جنس آهن یا انواع مشابه آن می تواند باعث اختلال در حرکت عقربه شود. حتی وجود یک گیره کاغذ روی نقشه ممکن است مساله ساز شود. بنابراین، هنگام استفاده از قطبنما باید مطمئن شویم که از اشیای انحرافدهنده آن، بهطور کلی دور است. همچنین احتمال تأثیرگذاری جاذبههای مغناطیسی موجود در خاک نیز وجود دارد، که بسیار نادر است.
در جدول زیر حداقل فاصلهی وسایل مختلف از قطبنما -برای اینکه قطبنما شمال مغناطیسی را به درستی نشان دهد- آمده است:
اشیا فاصله
خطوط برق فشار قوی 55 متر
کامیون و اتومبیل 10 متر
خطوط تلفن 10 متر
ابزار الکتریکی و مکانیکی 2 متر
کلاهکها و اشیاء کوچک فلزی 2/1 متر
قطبنمای پیشرفته
قطبنماهای پیشرفته که بیشتر در صنایع مخابرات و امور نظامی به کار برده میشوند، مجهز به سلولهای شبنما هستند که حتی در تاریکی شب عمل جهتنمایی را صورت دهند. این نوع قطبنماها در دوربینهای دو چشمی نظامی، تانکها، نفربرها و حتی در ساختمان برخی خودروهای پیشرفته نیز به کار می رود. از قطب نماهای پیشرفته در اندازه گیری طول جغرافیایی و عرض جغرافیاییِ محل نیز استفاده میکنند که در نقشهخوانی، پیادهسازی عملیات نظامی، دیدهبانی در مناطق جنگی و ... نقش تعیینکننده دارند.
قطب نمای M1
ساختمان قطب نماي M1
1 – دستگيره يا شصتي : حلقه اي است كه در انتهاي قطب نما قرار دارد و براي نگهداشتن قطب نما به حالت تراز در موقع استفاده بكار مي رود.
2 – درب قطب نما : درپوشي است آلومينيومي كه در وسط آن تار موئي قرار دارد و كاربرد تارموئي مانند مگسك اسلحه است و دو سر تار موئي دو نقطه فسفري (شبنما) وجود دارد و در موقع كار شبانه از آن استفاده مي شود .در حاشيه درب قطب نما خط كشي تعبيه شده است و بر اساس مقياس 000/50 : 1 بر مبناي كيلومتر مدرج شده است.
3 – تيغه نشانه روي و عدسي چشمي : تيغه ايست كه بالاي آن شكاف كوچكي همانند شكاف درجه اسلحه است و با زاويه 45 درجه نسبت به صفحه مدرج قرار ميگيرد و در موقع گرا گرفتن با كمك تار موئي بكار مي رود. در اين حال توسط عدسي چشمي كه در وسط تيغه تعبيه شده اعداد مربوط به گراي هدف نشانه روي شده قرائت مي شود. خواباندن تيغه بر روي صفحه قطب نما سبب قفل شدن صفحه مدرج مي شود.
4 – بدنه : كليه اجزاي قطب نما در داخل بدنه كه از جنس آلومينيوم است قرار دارد. در كنار اين محفظه خط كشي تعبيه شده كه با باز شدن كامل درب قطب نما ، خط كشي قطب نما را كامل ميكند.
5 – طوقه كار در شب : طوقه متحركي است كه جداره خارجي آن دندانه دار است و تعداد 120 دندانه دارد اين دندانه ها با زائده اي در كنار قطب نما در تماس است كه به هنگام چرخش تق تق صدا ميدهد و هر تقه برابر 3 درجه است . بر روي صفحه طوقه يك خط و يك نقطه فسفري مشاهده مي شود كه در موقع كار در شب از آن استفاده ميشود.(زاويه بين خط و نقطه 45 درجه و 15 تقه است)
6 – صفحه ثابت : در زير طوقه كار درشب صفحه شيشه اي ثابتي قرار دارد كه روي آن يك خط سياه بنام شاخص تعبيه شده . اين خط درست در امتداد شكاف تيغه نشانه روي و تار موئي قرار دارد كه در موقع گرا گرفتن هر عددي زير شاخص باشد گراي آن امتداد است.
7 – صفحه مدرّج : صفحه ايست لغزنده كه عقربه مغناطيسي روي آن نقش بسته است .بر روي اين صفحه دو گونه تقسيم بندي وجود دارد.
الف : تقسيم بندي داخلي كه برحسب درجه صورت گرفته و به رنگ قرمز ميباشد كه به ازاي هر 5 درجه علامت گذاري وهر 20 درجه عددگذاري شده است.(محيط دايره به 360 قسمت مساوي تقسيم شده و زاويه بين دو شعاع دايره كه يك قسمت را فرا گرفته است ، يك درجه نام دارد).
ب : تقسيم بندي خارجي كه برحسب ميليم غربي و برنگ سياه است كه به ازاي هر 20 ميليم علامت گذاري و هر هر 200 ميليم عددگذاري شده است ولي دو صفر سمت راست آن اعداد بمنظور اختصار حذف شده است.(در اين تقسيم بندي محيط دايره به 6400 قسمت تقسيم شده كه هر قسمت آنرا يك ميليم گويند).
شمال
شُمال (شِمال هم تلفظ شده) یا آپا یا اَپاختَر، یکی از چهار جهت اصلی است.
در نقشهها جهت شمال را همیشه به سوی بالای نقشه نشان میدهند.
پیرامون واژه
شمال واژهای عربی و فارسی آن آپا یا اَپاختَر است.در زبان پارسی میانه، خشکیهای شمال غربی کره زمین را وُروبَرشت و خشکیهای شمال شرقی را وُروژَرشت مینامیدند.در بُندَهِش آمده که برای هر جهت اصلی یک سپاهبد گمارده شده و سپاهبد شمال، ستاره هفتاورنگ (محتملاً نگهبان شمال) است.
در زبان
در سند املاک از شمال قیدی ساخته میشود به صورت «شمالاً». (نمونه: این مکان شمالاً به زمین فروشنده محدود است.) به افراد و چیزهای منسوب به شمال، شمالی یا شمالیه (نمونه: بلاد شمالیه) گفته میشود. در ادبیات شمالیپیکران به معنی ستارگانی است که از شمال طلوع میکنند.به منطقه بالای مدار قطب شمال در فارسی شمالگان گفته میشود.
باختر
باختر یا غَرب یکی از چهار جهت اصلی در جغرافیا است که در نقشهها معمولاً در سمت چپ نقشه است. باختر محل فروشدن یا غروب خورشید و بنابراین جهت مخالف گردش زمین است. به هنگام ناوبری برای رفتن به سوی باختر باید سمت قطبنما را روی °۲۷۰ قرار داد.
کاربرد امروزی
لغتنامههایی که مشخصاً به فارسی امروز میپردازند دربارهٔ واژهٔ «باختر» چنین آوردهاند:
فرهنگ معاصر فارسی (صدری افشار و دیگران:۱۳۸۱) «باختر» را ادبی میداند و به مدخل غرب (که مفصلتر است) ارجاع میدهد.
فرهنگ روز سخن (انوری:۱۳۸۳) «باختر» را «مغرب» (که باز مدخل مفصلتری است) معنی میکند.
با توجه به این که هر دوی این فرهنگها مدخل مفصلتری تحت «مغرب» یا «غرب» دارند، به نظر میرسد که باید فرض کرد واژهٔ «باختر» به نظر این فرهنگنویسان از واژههای «غرب» و «مغرب» مهجورتر است.
کاربرد قدیمیتر
«باختر» در ادبیات فارسی به معنی شمال و شرق هم استفاده میشده است.
در لغتنامه دهخدا دو مدخل برای «باختر» وجود دارد: یکی به عنوان جهت جغرافیایی و دیگری به عنوان سرزمین باکتریا (بلخ). در مورد مدخل اول (که موضوع این صفحه است)، برای معنی شمال (برای این کلمه)، تنها به اوستا اشاره شده است (و برای آن نیز باختر را با واژهٔ اوستایی «اپاختر» - apãxtar - یعنی آنطرفتر یکی گرفته است).
در بعضی از مثالهایی که از متون قدیمی فارسی برای این کلمه آورده شده است، باختر متضاد خاور است. همچنین در جایی (به نقل از شرفنامهٔ منیری) اشاره شده است:
«تحقیق آنست که باختر مخفف با اختر است و اختر ماه و آفتاب هر دو را گویند پس باختر مشرق و مغرب را توان گفت ازین جهت متقدمین بر هر دو معنی این لفظ را استعمال کردهاند لیکن خوار به معنی خور بیشتر آمده از این جهت خاور به معنی مشرق بیشتر استفاده میشود ...»
در یکی از پاورقیهای مربوط به این کلمه نیز آمده است:
«شاید اختلافاتیکه در معنی باختر روی داده از باختریان (بلخ) باشد که مردم در همسایگی جنوب او، او را شمال و در شمال جنوب، و در مغرب مشرق و در مشرق مغرب مینامیدهاند.»
در نمونههایی از اشعار شاعران فارسیزبان (از فردوسی و ناصرخسرو گرفته تا خاقانی و نظامی و سعدی)، باختر به معنای مغرب بهکار رفته است
. البته مثالهایی نیز از کاربرد عکس آن وجود دارد (در اشعار فرخی و عنصری و سوزنی و دو بیت در بعضی از نسخ شاهنامه).
خاور
خاوَر واژهای پارسی برابر با شرق عربی است. در جغرافیا، خاور امروزه به معنی شرق، یکی از چهار جهت اصلی، است.
کاربردهای قدیمی
البته در اصل خاور در زبان پارسی بازماندهٔ واژهٔ خوربران یا «خوروران» (جای بردن خورشید، جای غروب خورشید) یعنی غرب است.
در پارسی به شرق «خوراسان» (که همین نام را روی استان خراسان گذاشتند زیرا شرق ایران بزرگ بود) و به شمال «اپاختر» (واژهٔ امروزی باختر نیز که به غرب گویند بازماندهٔ اپاختر است) گویند.
فرهنگ فارسی عمید و لغتنامه دهخدا این را تایید میکند. مثلاً در بیتی از رودکی، «مهر دیدم بامدادان چون بتافت، از خراسان سوی خاور میشتافت» یا در بیتی از خاقانی «چون پخت نان زرین اندر تنور مشرق، افتاد قرص سیمین اندر دهان خاور» به معنی اصیلش آمدهاست.
خاور در بعضی از لغتنامههای قدیمیتر، از جمله برهان قاطع و آنندراج، به هر دو معنی ذکر شده است.
جنوب
«نیمروز» تغییر مسیری به این صفحه است. برای کاربردهای دیگر نیمروز (ابهامزدایی) را ببینید.جنوب یا نیمروز یکی از چهار جهت اصلی است. جنوب نقطه مقابل شمال است و ۹۰ درجه با خاور و باختر اختلاف جهت دارد. بطور قراردادی در نقشهها، نقطه یا جهت پایینی نقشه را جنوب مینامند.
جهتیابی
جهتیابی، یافتن جهتهای جغرافیایی است. جهتیابی در بسیاری از موارد کاربرد دارد. برای نمونه وقتی در کوهستان، جنگل، دشت یا بیابان گم شدهباشید، با دانستن جهتهای جغرافیایی، میتوانید به مکان مورد نظرتان برسید. یکی از استفادههای مسلمانان از جهتیابی، یافتن قبله برای نماز خواندن و ذبح حیوانات است. کوهنوردان، نظامیان، جنگلبانان و... هم به دانستن روشهای جهتیابی نیازمندند.
هرچند امروزه با وسایلی مانند قطبنما یا سامانه موقعیتیاب جهانی (جیپیاس) میتوان به راحتی و با دقت بسیار زیاد جهت جغرافیایی را مشخص کرد، در نبود ابزار، دانستن روشهای دیگر جهتیابی مفید و کاراست.
جهتهای اصلی و فرعی
اگر رو به شمال بایستیم، سمت راست مشرق (شرق، خاور)، سمت چپ مغرب (غرب، باختر) و پشت سر جنوب است. این چهار جهت را جهتهای اصلی مینامند. بین هر دو جهت اصلی یک جهت فرعی وجود دارد. مثلاً نیمساز جهتهای شمال و شرق، جهت شمالِ شرقی (شمالِ شرق) را مشخص میکند.
با دانستن یکی از جهتها، بقیهٔ جهتها را میتوان به سادگی مشخص نمود. مثلاً اگر به سوی شمال ایستاده باشید، دست راست شما شرق، دست چپ شما غرب، و پشت سر شما جنوب است.
روشهای جهتیابی
برخی روشهای جهتیابی مخصوص روز، و برخی ویژهٔ شب اند. برخی روشها هم در همهٔ مواقع کارا هستند. توجه شود که:
بسیاری از این روشها کاملاً دقیق نیستند و صرفاً جهتهای اصلی را به صورت تقریبی مشخص میکنند. برای جهتهای دقیق باید از قطبنما استفاده کرد، و میل مغناطیسی و انحراف مغناطیسی آن را هم در نظر داشت.
آنچه گفته میشود اکثراً مربوط به نیمکره شمالی است؛ به طور دقیقتر، بالای ۲۳٫۵ درجه (بالای مدار رأسالسرطان). در نیمکره جنوبی در برخی روشها ممکن است جهت شمال و جنوب برعکس آنچه گفته میشود باشد.
قُطبنما وسیلهای برای تعیین جهت و جهتیابی. این وسیله با استفاده از میدان مغناطیسی زمین جهت قطب شمال را نشان میدهد که در حقیقت شمال مغناطیسی زمین است؛ که با شمال حقیقی مقداری فاصله دارد. زاویه بین شمال حقیقی و شمال مغناطیسی، میل مغناطیسی نامیده می شود. امروزه برای تعیین شمال حقیقی از قطبنماهای پیشرفتهتری مانند قطبنمای ژیروسکوپی استفاده میشود.
تأثیرات جاذبههای مغناطیسی موضعی (فلز و الکتریسیته)
هر گاه قطبنما در نزدیکی اشیای آهنی یا فولادی و یا منابع الکتریکی قرار گرفته باشد، عقربهاش از جهت قطب مقداری منحرف میشود، که به آن انحراف مغناطیسی میگویند. کلاً به همراه داشتن اشیایی از جنس آهن یا انواع مشابه آن می تواند باعث اختلال در حرکت عقربه شود. حتی وجود یک گیره کاغذ روی نقشه ممکن است مساله ساز شود. بنابراین، هنگام استفاده از قطبنما باید مطمئن شویم که از اشیای انحرافدهنده آن، بهطور کلی دور است. همچنین احتمال تأثیرگذاری جاذبههای مغناطیسی موجود در خاک نیز وجود دارد، که بسیار نادر است.
در جدول زیر حداقل فاصلهی وسایل مختلف از قطبنما -برای اینکه قطبنما شمال مغناطیسی را به درستی نشان دهد- آمده است:
اشیا فاصله
خطوط برق فشار قوی 55 متر
کامیون و اتومبیل 10 متر
خطوط تلفن 10 متر
ابزار الکتریکی و مکانیکی 2 متر
کلاهکها و اشیاء کوچک فلزی 2/1 متر
قطبنمای پیشرفته
قطبنماهای پیشرفته که بیشتر در صنایع مخابرات و امور نظامی به کار برده میشوند، مجهز به سلولهای شبنما هستند که حتی در تاریکی شب عمل جهتنمایی را صورت دهند. این نوع قطبنماها در دوربینهای دو چشمی نظامی، تانکها، نفربرها و حتی در ساختمان برخی خودروهای پیشرفته نیز به کار می رود. از قطب نماهای پیشرفته در اندازه گیری طول جغرافیایی و عرض جغرافیاییِ محل نیز استفاده میکنند که در نقشهخوانی، پیادهسازی عملیات نظامی، دیدهبانی در مناطق جنگی و ... نقش تعیینکننده دارند.
قطب نمای M1
ساختمان قطب نماي M1
1 – دستگيره يا شصتي : حلقه اي است كه در انتهاي قطب نما قرار دارد و براي نگهداشتن قطب نما به حالت تراز در موقع استفاده بكار مي رود.
2 – درب قطب نما : درپوشي است آلومينيومي كه در وسط آن تار موئي قرار دارد و كاربرد تارموئي مانند مگسك اسلحه است و دو سر تار موئي دو نقطه فسفري (شبنما) وجود دارد و در موقع كار شبانه از آن استفاده مي شود .در حاشيه درب قطب نما خط كشي تعبيه شده است و بر اساس مقياس 000/50 : 1 بر مبناي كيلومتر مدرج شده است.
3 – تيغه نشانه روي و عدسي چشمي : تيغه ايست كه بالاي آن شكاف كوچكي همانند شكاف درجه اسلحه است و با زاويه 45 درجه نسبت به صفحه مدرج قرار ميگيرد و در موقع گرا گرفتن با كمك تار موئي بكار مي رود. در اين حال توسط عدسي چشمي كه در وسط تيغه تعبيه شده اعداد مربوط به گراي هدف نشانه روي شده قرائت مي شود. خواباندن تيغه بر روي صفحه قطب نما سبب قفل شدن صفحه مدرج مي شود.
4 – بدنه : كليه اجزاي قطب نما در داخل بدنه كه از جنس آلومينيوم است قرار دارد. در كنار اين محفظه خط كشي تعبيه شده كه با باز شدن كامل درب قطب نما ، خط كشي قطب نما را كامل ميكند.
5 – طوقه كار در شب : طوقه متحركي است كه جداره خارجي آن دندانه دار است و تعداد 120 دندانه دارد اين دندانه ها با زائده اي در كنار قطب نما در تماس است كه به هنگام چرخش تق تق صدا ميدهد و هر تقه برابر 3 درجه است . بر روي صفحه طوقه يك خط و يك نقطه فسفري مشاهده مي شود كه در موقع كار در شب از آن استفاده ميشود.(زاويه بين خط و نقطه 45 درجه و 15 تقه است)
6 – صفحه ثابت : در زير طوقه كار درشب صفحه شيشه اي ثابتي قرار دارد كه روي آن يك خط سياه بنام شاخص تعبيه شده . اين خط درست در امتداد شكاف تيغه نشانه روي و تار موئي قرار دارد كه در موقع گرا گرفتن هر عددي زير شاخص باشد گراي آن امتداد است.
7 – صفحه مدرّج : صفحه ايست لغزنده كه عقربه مغناطيسي روي آن نقش بسته است .بر روي اين صفحه دو گونه تقسيم بندي وجود دارد.
الف : تقسيم بندي داخلي كه برحسب درجه صورت گرفته و به رنگ قرمز ميباشد كه به ازاي هر 5 درجه علامت گذاري وهر 20 درجه عددگذاري شده است.(محيط دايره به 360 قسمت مساوي تقسيم شده و زاويه بين دو شعاع دايره كه يك قسمت را فرا گرفته است ، يك درجه نام دارد).
ب : تقسيم بندي خارجي كه برحسب ميليم غربي و برنگ سياه است كه به ازاي هر 20 ميليم علامت گذاري و هر هر 200 ميليم عددگذاري شده است ولي دو صفر سمت راست آن اعداد بمنظور اختصار حذف شده است.(در اين تقسيم بندي محيط دايره به 6400 قسمت تقسيم شده كه هر قسمت آنرا يك ميليم گويند).
شمال
شُمال (شِمال هم تلفظ شده) یا آپا یا اَپاختَر، یکی از چهار جهت اصلی است.
در نقشهها جهت شمال را همیشه به سوی بالای نقشه نشان میدهند.
پیرامون واژه
شمال واژهای عربی و فارسی آن آپا یا اَپاختَر است.در زبان پارسی میانه، خشکیهای شمال غربی کره زمین را وُروبَرشت و خشکیهای شمال شرقی را وُروژَرشت مینامیدند.در بُندَهِش آمده که برای هر جهت اصلی یک سپاهبد گمارده شده و سپاهبد شمال، ستاره هفتاورنگ (محتملاً نگهبان شمال) است.
در زبان
در سند املاک از شمال قیدی ساخته میشود به صورت «شمالاً». (نمونه: این مکان شمالاً به زمین فروشنده محدود است.) به افراد و چیزهای منسوب به شمال، شمالی یا شمالیه (نمونه: بلاد شمالیه) گفته میشود. در ادبیات شمالیپیکران به معنی ستارگانی است که از شمال طلوع میکنند.به منطقه بالای مدار قطب شمال در فارسی شمالگان گفته میشود.
باختر
باختر یا غَرب یکی از چهار جهت اصلی در جغرافیا است که در نقشهها معمولاً در سمت چپ نقشه است. باختر محل فروشدن یا غروب خورشید و بنابراین جهت مخالف گردش زمین است. به هنگام ناوبری برای رفتن به سوی باختر باید سمت قطبنما را روی °۲۷۰ قرار داد.
کاربرد امروزی
لغتنامههایی که مشخصاً به فارسی امروز میپردازند دربارهٔ واژهٔ «باختر» چنین آوردهاند:
فرهنگ معاصر فارسی (صدری افشار و دیگران:۱۳۸۱) «باختر» را ادبی میداند و به مدخل غرب (که مفصلتر است) ارجاع میدهد.
فرهنگ روز سخن (انوری:۱۳۸۳) «باختر» را «مغرب» (که باز مدخل مفصلتری است) معنی میکند.
با توجه به این که هر دوی این فرهنگها مدخل مفصلتری تحت «مغرب» یا «غرب» دارند، به نظر میرسد که باید فرض کرد واژهٔ «باختر» به نظر این فرهنگنویسان از واژههای «غرب» و «مغرب» مهجورتر است.
کاربرد قدیمیتر
«باختر» در ادبیات فارسی به معنی شمال و شرق هم استفاده میشده است.
در لغتنامه دهخدا دو مدخل برای «باختر» وجود دارد: یکی به عنوان جهت جغرافیایی و دیگری به عنوان سرزمین باکتریا (بلخ). در مورد مدخل اول (که موضوع این صفحه است)، برای معنی شمال (برای این کلمه)، تنها به اوستا اشاره شده است (و برای آن نیز باختر را با واژهٔ اوستایی «اپاختر» - apãxtar - یعنی آنطرفتر یکی گرفته است).
در بعضی از مثالهایی که از متون قدیمی فارسی برای این کلمه آورده شده است، باختر متضاد خاور است. همچنین در جایی (به نقل از شرفنامهٔ منیری) اشاره شده است:
«تحقیق آنست که باختر مخفف با اختر است و اختر ماه و آفتاب هر دو را گویند پس باختر مشرق و مغرب را توان گفت ازین جهت متقدمین بر هر دو معنی این لفظ را استعمال کردهاند لیکن خوار به معنی خور بیشتر آمده از این جهت خاور به معنی مشرق بیشتر استفاده میشود ...»
در یکی از پاورقیهای مربوط به این کلمه نیز آمده است:
«شاید اختلافاتیکه در معنی باختر روی داده از باختریان (بلخ) باشد که مردم در همسایگی جنوب او، او را شمال و در شمال جنوب، و در مغرب مشرق و در مشرق مغرب مینامیدهاند.»
در نمونههایی از اشعار شاعران فارسیزبان (از فردوسی و ناصرخسرو گرفته تا خاقانی و نظامی و سعدی)، باختر به معنای مغرب بهکار رفته است
. البته مثالهایی نیز از کاربرد عکس آن وجود دارد (در اشعار فرخی و عنصری و سوزنی و دو بیت در بعضی از نسخ شاهنامه).
خاور
خاوَر واژهای پارسی برابر با شرق عربی است. در جغرافیا، خاور امروزه به معنی شرق، یکی از چهار جهت اصلی، است.
کاربردهای قدیمی
البته در اصل خاور در زبان پارسی بازماندهٔ واژهٔ خوربران یا «خوروران» (جای بردن خورشید، جای غروب خورشید) یعنی غرب است.
در پارسی به شرق «خوراسان» (که همین نام را روی استان خراسان گذاشتند زیرا شرق ایران بزرگ بود) و به شمال «اپاختر» (واژهٔ امروزی باختر نیز که به غرب گویند بازماندهٔ اپاختر است) گویند.
فرهنگ فارسی عمید و لغتنامه دهخدا این را تایید میکند. مثلاً در بیتی از رودکی، «مهر دیدم بامدادان چون بتافت، از خراسان سوی خاور میشتافت» یا در بیتی از خاقانی «چون پخت نان زرین اندر تنور مشرق، افتاد قرص سیمین اندر دهان خاور» به معنی اصیلش آمدهاست.
خاور در بعضی از لغتنامههای قدیمیتر، از جمله برهان قاطع و آنندراج، به هر دو معنی ذکر شده است.
جنوب
«نیمروز» تغییر مسیری به این صفحه است. برای کاربردهای دیگر نیمروز (ابهامزدایی) را ببینید.جنوب یا نیمروز یکی از چهار جهت اصلی است. جنوب نقطه مقابل شمال است و ۹۰ درجه با خاور و باختر اختلاف جهت دارد. بطور قراردادی در نقشهها، نقطه یا جهت پایینی نقشه را جنوب مینامند.
جهتیابی
جهتیابی، یافتن جهتهای جغرافیایی است. جهتیابی در بسیاری از موارد کاربرد دارد. برای نمونه وقتی در کوهستان، جنگل، دشت یا بیابان گم شدهباشید، با دانستن جهتهای جغرافیایی، میتوانید به مکان مورد نظرتان برسید. یکی از استفادههای مسلمانان از جهتیابی، یافتن قبله برای نماز خواندن و ذبح حیوانات است. کوهنوردان، نظامیان، جنگلبانان و... هم به دانستن روشهای جهتیابی نیازمندند.
هرچند امروزه با وسایلی مانند قطبنما یا سامانه موقعیتیاب جهانی (جیپیاس) میتوان به راحتی و با دقت بسیار زیاد جهت جغرافیایی را مشخص کرد، در نبود ابزار، دانستن روشهای دیگر جهتیابی مفید و کاراست.
جهتهای اصلی و فرعی
اگر رو به شمال بایستیم، سمت راست مشرق (شرق، خاور)، سمت چپ مغرب (غرب، باختر) و پشت سر جنوب است. این چهار جهت را جهتهای اصلی مینامند. بین هر دو جهت اصلی یک جهت فرعی وجود دارد. مثلاً نیمساز جهتهای شمال و شرق، جهت شمالِ شرقی (شمالِ شرق) را مشخص میکند.
با دانستن یکی از جهتها، بقیهٔ جهتها را میتوان به سادگی مشخص نمود. مثلاً اگر به سوی شمال ایستاده باشید، دست راست شما شرق، دست چپ شما غرب، و پشت سر شما جنوب است.
روشهای جهتیابی
برخی روشهای جهتیابی مخصوص روز، و برخی ویژهٔ شب اند. برخی روشها هم در همهٔ مواقع کارا هستند. توجه شود که:
بسیاری از این روشها کاملاً دقیق نیستند و صرفاً جهتهای اصلی را به صورت تقریبی مشخص میکنند. برای جهتهای دقیق باید از قطبنما استفاده کرد، و میل مغناطیسی و انحراف مغناطیسی آن را هم در نظر داشت.
آنچه گفته میشود اکثراً مربوط به نیمکره شمالی است؛ به طور دقیقتر، بالای ۲۳٫۵ درجه (بالای مدار رأسالسرطان). در نیمکره جنوبی در برخی روشها ممکن است جهت شمال و جنوب برعکس آنچه گفته میشود باشد.
ساعت : 2:47 am | نویسنده : admin
|
مطلب بعدی